Gorczyca

Gorczyca

 Gorczyca – właściwości zdrowotne i zastosowanie gorczycy białej i czarnej na dolegliwości żołądkowe, zapalenie zatok, bóle reumatyczne i stany zapalne

W średniowieczu wierzono, że ziarna rzucone przy progu sprzyjają awanturom domowym, a zaszyte w pościeli “konserwują” związki małżeńskie. Natomiast ziarna gorczycy zakopane w ogrodzie o północy odczyniają uroki rzucone przez zawistnych sąsiadów.

Gorczyce znali naturalnie już Grecy i Rzymianie. Pliniusz Starszy pisał, że gorczyca biała „osobom mającym odebrać chłostę sprawia pewną nieczułość, gdy ją wpierw z winem piją”, nie podał jednak, ile trzeba tak przyrządzonego wina wypić, tylko uzupełnił informacją, że „nasienie gorczycy gotują na misach i za jarzynę dają, nie czując najmniejszej ostrości, a jej liście traktują jak wszystkich innych jarmużów”. Pitagoras zalecał przykładać plastry gorczycowo-octowe na miejsca po ukąszeniu wężów i skorpionów. Powszechnie wierzono, że nasiona gorczycy posiadają właściwości przeciwszkorbutowe, uśmierzają bóle zębów i dziąseł, są moczopędne i rozpuszczają kamienie nerkowe. Jasne, że tak silna roślina musiała posiadać także właściwości magiczne, więc papkę z jej owoców podawano nowożeńcom, by zapewnić im rozsądne i mądre życie (szczególnie że przystawka ta miała pobudzać męskość).

Obecnie w ziołolecznictwie i w kuchni wykorzystuje się kilka rodzajów nasion gorczycy. Najpopularniejsza jest gorczyca biała (jasna, żółta – Sinapis alba), która odznacza się łagodnym – jak na gorczycę – smakiem. Znacznie silniejszy smak ma gorczyca czarna (Brassica nigra), a najmocniejszy – gorczyca sarepska (brązowa, indyjska – Brassica juncea), która “wypala” podniebienie.

Gorczyca biała pomoże w dolegliwościach żołądkowych

Nasiona białej gorczycy zawierają 15-18 proc. śluzu w skórce i dzięki temu po zjedzeniu tworzą warstwę ochronną na błonie śluzowej żołądka. Tym samym zmniejszają stan zapalny, łagodzą bóle żołądka i chronią go przed podrażnieniem. W związku z tym wyciągi wodne z nasion gorczycy białej stosuje się w dolegliwościach układu pokarmowego, takich jak stany zapalne żołądka i jelit, nadkwasota czy wrzody.

Z kolei całe nasiona, przyjęte w odpowiedniej dawce, pęcznieją w przewodzie pokarmowym, spulchniają masy kałowe w jelicie grubym i wywołują łagodny efekt przeczyszczający, dlatego są sprawdzonym środkiem na zaparcia. Osobom zmagającym się z tą dolegliwością zaleca się pić odwar gorczycowy. Natomiast rozdrobnione nasiona białej gorczycy pobudzają nieznacznie wydzielanie soku żołądkowego oraz poprawiają trawienie, dlatego zaleca się je przyjmować przy braku łaknienia czy niestrawności.

Gorczyca biała to sprawdzony środek na zapalenie zatok

Można się o tym przekonać, wsypując do woreczków uszytych z gęsto utkanego płótna nasiona gorczycy. Następnie należy je podgrzać (np. na patelni lub w piekarniku) i przyłożyć do policzków i czoła. Nasiona nie mogą być za gorące, by nie poparzyły skóry. Gorczyca przyśpieszy udrożnienie dróg oddechowych. W zależności od potrzeb okłady można powtarzać nawet kilka razy dziennie. Gdy śluz zacznie spływać, należy delikatnie wydmuchać nos.

Gorczyca biała złagodzi bóle reumatyczne

Nasiona białej gorczycy znalazły zastosowanie w medycynie ludowej także jako środek na bóle reumatyczne i stany zapalne. Zaleca się przykładać na chore miejsca płócienne woreczki wypełnione nasionami.

Spożywana w odpowiednich ilościach gorczyca działa bakteriobójczo i łagodzi stany zapalne oskrzeli. Na uporczywy kaszel stosujemy pastę z ½ łyżeczki zmielonych nasion gorczycy, ½ łyżeczki sproszkowanego imbiru i 1 łyżeczki miodu. Spożywamy 2-3 razy dziennie.

Olej z gorczycy białej – zastosowanie w kosmetyce

Olej z białej gorczycy ma właściwości zmiękczające, nawilżające skórę. Ponadto zmniejsza jej łuszczenie się, dlatego jest polecany jako środek pielęgnujący cerę suchą, wymagającą regeneracji. Olej można również wmasować we włosy i skórę głowy, by pozbyć się łupieżu czy zapobiec wypadaniu włosów. Olej z białej gorczycy można stosować w postaci czystej, bez rozcieńczania, lub jako składnik mieszanek z innymi olejami (np. migdałowym, awokado, jojoba).

   Ciekawostka:
Gorczyca biała odznacza się sporą zawartością regulującego ciśnienie potasu, wzmacniającego kości i zęby fosforu oraz kojącej nerwy niacyny. Nasiona gorczycy mogą też zmniejszać poziom cukru we krwi, dlatego osoby chore na cukrzycę przed spożyciem gorczycy powinny najpierw skonsultować się z lekarzem.

Gorczyca czarna na gościec i bóle korzonków

Rozdrobnione nasiona czarnej gorczycy również stosuje się (w formie okładów) w dolegliwościach reumatycznych – głównie w bólach gośćcowych (reumatoidalne zapalenie stawów) – a także w zapaleniu korzonków nerwowych i nerwobólach korzonkowych. Warto wiedzieć, że dawniej nasiona gorczycy czarnej w postaci plastrów służyły jako środek pomocniczy w bólach mięśniowych, zapaleniu ścięgien, a nawet w odoskrzelowym zapaleniu płuc oraz w zapaleniu opłucnej.

Jednak uwaga! Nasiona gorczycy czarnej rozszerzają podskórne naczynia krwionośne, wywołują miejscowe zaczerwienienie oraz uczucie intensywnego pieczenia. Działanie to jest tak bardzo silne, że już po krótkim czasie może nastąpić uszkodzenie skóry z objawami stanu zapalnego, a nawet martwicy tkanek. Dlatego nie można ich trzymać na skórze dłużej niż kilka minut. Z tego samego powodu nie stosuje się nasion czarnej gorczycy wewnętrznie – przy zbyt dużych dawkach przyjętych doustnie może wystąpić nadmierne przekrwienie błon śluzowych przewodu pokarmowego, a nawet uszkodzenie kłębków nerkowych i krwiomocz.

🍶🍶 No i nie ma przecież kuchni bez musztardy. Zmielone nasiona tej rośliny nadają pikantny smak i podkreślają aromat wielu potraw, takich jak smażone lub zimne mięso czy kiełbasy, sosy i farsze oraz gotowane dania serowe, a kiełki zmieszane z rzeżuchą tworzą ciekawą w smaku sałatkę.

☕️ Napar z gorczycy białej

Łyżeczkę do herbaty białej gorczycy zalewamy 1/2 szklanki przegotowanej wody i odstawiamy na 3 godziny. Pijemy wieczorem razem z nasionami, aby powlec żołądek wytworzonym śluzem.

🍵 🍵 Wywar moczopędny z gorczycy białej

Rozgniatamy łyżkę stołową nasion gorczycy i zalewamy 1 litrem zimnej wody. Odstawiamy na godzinę, potem gotujemy na małym ogniu 5 minut. Przecedzamy przez sitko.
Pijemy w razie kamieni nerkowych i dla spotęgowania wydalania moczu 1/4 szklanki ciepłego wywaru, kilka razy dziennie między posiłkami.

☕️ Na problemy z trawieniem

2 łyżeczki do herbaty rozgniecionych nasion gorczycy białej zalewamy na noc szklanką zimnej, przegotowanej wody. Stawiamy w ciepłym miejscu. Pijemy po 1/4 szklanki wyciągu 3 razy dziennie przy nieżycie żołądka, niestrawności, wzdęciach i nieregularnych wypróżnieniach.

Na zdrowie!